Het debat over ETF’s versus aandelenfondsen: Het belang van een beleggingsstrategie

Beleggers vragen zich wellicht af welk beleggingsinstrument beter is: een aandelenfonds of een exchange-traded fund (ETF). Naarmate het vermogen dat wordt belegd in ETF’s toeneemt, blijven deelnemers in de sector debatteren over de voor- en nadelen van het ene instrument ten opzichte van het andere. Hoewel het debat over ETF’s versus aandelenfondsen meerdere invalshoeken kent, springt er één uit; moeten beleggers rekening houden met de onderliggende beleggingsstrategie van een adviseur bij het vergelijken van ETF’s met aandelenfondsen? Hoe worden de activiteiten van beleggers bijvoorbeeld beheerd, hoe vaak zijn rapportages van posities vereist en is er sprake van fiscaal voordeel? Dimensional is van mening dat zijn systematische aanpak waarde kan toevoegen terwijl kosten onder controle worden gehouden, of het nu gaat om een aandelenfonds of een actieve ETF.

Voorstanders van ETF’s beweren dat ze efficiënter zijn dan aandelenfondsen, omdat ETF-beleggers doorgaans hun eigen handelskosten dragen. Bij een aandelenfonds beleggen en verzilveren beleggers doorgaans via contanten. Alle handelskosten die voortvloeien uit die kasstromen worden gedeeld door alle beleggers binnen het aandelenfonds. Bij een ETF vindt het merendeel van de handel met betrekking tot de beleggersactiviteiten buiten het fonds plaats. Beleggers kunnen aandelen van de ETF kopen en verkopen op de secundaire markt, waarbij de aandelen worden gecreëerd en teruggekocht in ruil voor contanten. Dit proces van creatie en terugkopen leidt meestal tot de aankoop of verkoop van een gediversifieerde “mand” met aandelen in de ETF. De samenstelling van deze mand wordt vóór de opening van de aandelenmarkten bepaald door de ETF-uitgever. Hierdoor kunnen de verwachte handelskosten worden uitbesteed, zodat beleggers hun eigen handelskosten dragen via de bied-laat spread, premies en kortingen ten opzichte van de nettowaarde van de ETF.

Maar is dit het hele verhaal? Of deze mechanismen ETF’s een voordeel geven ten opzichte van aandelenfondsen, hangt deels af van hoe de adviseur omgaat met de dagelijkse beleggingsactiviteiten van beleggers. Als het fonds bijvoorbeeld is ontworpen om een statische index te volgen, worden de beleggingsactiviteiten doorgaans beheerd door een evenredig deel van de indexposities te kopen of te verkopen op basis van de laatste indexreconstructie. Deze zogenoemde pro rata aanpak voor het beheren van kasstromen brengt mogelijk handelskosten met zich mee, maar maakt geen gebruik van actuele informatie over marktprijzen, financiële data van bedrijven en bedrijfsactiviteiten om de portefeuille op efficiënte wijze te herbalanceren. Bij een pro rata aanpak kan het uitbesteden van handelskosten die plaatsvinden in een ETF worden gezien als een voordeel voor ETF-beleggers, omdat deze handelskosten niet worden gecompenseerd door verwachte verbeteringen in de fondsen middels herbalancering.

In tegenstelling tot de pro rata aanpak van portfoliomanagers, beheert Dimensional portefeuilles met behulp van een flexibel dagelijks implementatieproces, waarbij rekening wordt gehouden met data binnen de huidige marktprijzen. Zo blijven onze portefeuilles gepositioneerd in overeenstemming met de gewenste kenmerken. Binnen onze aandelenfondsen kunnen we de kasstroom van beleggers gebruiken voor herbalancering, wat in het verleden heeft geholpen om het verloop te reduceren. Zo kunnen de positieve netto kasstromen van beleggers op een bepaalde dag worden gebruikt om de weging van aandelen met hogere verwachte rendementen te vergroten of om aandelen te kopen om de diversificatie te verbeteren. Zonder die kasstroom zou een belegging in die aandelen betekenen dat andere aandelen uit de portefeuille verkocht moeten worden, wat extra kosten met zich mee zou brengen. Op dezelfde manier kunnen we, in het geval van netto terug-aankopen, aandelen verkopen of posities verkleinen om de portefeuilles te herbalanceren, zodat de gewenste portefeuillekenmerken behouden blijven.

Deze flexibele aanpak van het dagelijkse beheer biedt ons ook de mogelijkheid om tijdens het proces rekening te houden met kortetermijnfactoren die de verwachte rendementen bepalen, zoals de koersbeweging van aandelen. Zo kunnen we de liquiditeit en handelskosten beter beheren en op deze manier de onderliggende portefeuille verbeteren. Om deze dagelijkse flexibiliteit in Dimensional ETF’s te behouden, maken we gebruik van ‘aangepaste manden’. Dit zijn manden die een subset van onderliggende posities kunnen vertegenwoordigen of verschillende manden die op dezelfde dag worden verhandeld. Door gebruik te maken van aangepaste manden in het creatie- en terugkoopproces, ontstaat er meer flexibiliteit bij strategieën die niet pro rata zijn. Bovendien is het een belangrijk hulpmiddel voor Dimensional, omdat we hiermee vergelijkbare beslissingen kunnen nemen bij het dagelijks beheer van ETF’s en aandelenfondsen.

ETF’s en aandelenfondsen verschillen ook in de frequentie waarin moet worden gerapporteerd. De meeste ETF’s zijn volledig transparant, wat betekent dat ze hun beleggingen dagelijks rapporteren. Recente wetswijzigingen in enkele Europese landen hebben echter het concept van semi-transparante ETF’s geïntroduceerd, waarvoor minder vaak rapportage over de posities vereist is. Ter vergelijking: aandelenfondsen die onder de UCITS-regeling vallen, moeten doorgaans kwartaalposities rapporteren met een vertraging van 30 dagen. Het dagelijks rapporteren van posities mag geen beperking vormen voor indexeringsstrategieën, aangezien deze ontworpen zijn om een openbare index te volgen en indexposities doorgaans niet veranderen tussen periodes van herbalancering. Beperkt de frequentie van rapportage echter de mogelijkheden van een actieve vermogensbeheerder om waarde toe te voegen? Ook in dit geval hangt het antwoord af van de aanpak. Het dagelijks rapporteren van posities kan bijvoorbeeld door een actieve vermogensbeheerder worden gezien als een belemmering om aandelen met een verkeerde koers te ontdekken, of om markttrends te voorspellen voordat andere marktdeelnemers dat doen.

Wij zijn van mening dat het dagelijks rapporteren van posities geen belemmering vormt voor onze aanpak om waarde toe te voegen. Onze portefeuilles hebben een relatief lage omloopsnelheid en zijn breed gespreid over verschillende aandelen, met een hoge mate van overlap in posities van dag tot dag. Ons beleggingsvoorstel is gebaseerd op het gebruik van marktdata, om op systematische en efficiënte wijze hogere verwachte rendementen te behalen en tegelijkertijd risico’s te beheersen en kosten onder controle te houden. Het is niet de bedoeling om de markt te slim af te zijn door middel van traditionele prognoses of door aandelen te ontdekken waarvan wordt aangenomen dat ze verkeerd gewaardeerd zijn.

Bieden ETF’s ten slotte fiscale voordelen ten opzichte van aandelenfondsen? Het antwoord hangt af van de vestigingsplaats en de assetallocatie van beide fondsen.

ETF’s die in Ierland zijn gevestigd, hebben over het algemeen een voordeel ten opzichte van andere Europese ETF’s als het gaat om de belastingheffing op dividenden uit Amerikaanse aandelen. Terwijl aandelenfondsen die in Ierland zijn gevestigd en ETF’s of aandelenfondsen die in Luxemburg zijn gevestigd doorgaans een belastingtarief van 30% op dergelijke dividenden betalen, betalen ETF’s die in Ierland zijn gevestigd meestal een belastingtarief van 15%. Dit voordeel geldt niet voor aandelenfondsen die zijn gevestigd in het Verenigd Koninkrijk. Deze vallen over het algemeen onder dezelfde voorkeursbehandeling van Amerikaanse dividenden als ETF’s die zijn gevestigd in Ierland.

Een discussie voeren over de voor- en nadelen van verschillende soorten beleggingsinstrumenten is belangrijk. Het type beleggingsinstrument kan van invloed zijn op de kosten, de fiscale voordelen en de transparantie. Dit zijn overwegingen die voor veel beleggers belangrijk kunnen zijn. Wij zijn van mening dat deze argumenten zorgvuldig moeten worden overwogen in de context van de aanpak van de adviseur. In het geval van Dimensional kunnen we een vergelijkbare beleggingsaanpak aanbieden in een beleggingsfonds of een ETF, waardoor onze klanten zelf kunnen kiezen hoe ze toegang krijgen tot ons beleggingsaanbod.